باقي است . « 1 » از خصوصيات كلى آثار أو ، تلفيق نظم ونثر وآية وحديث وفلسفه وعرفان است كه گذشته از جنبه‌ى علمي ، ارزش أدبي فوق العاده‌يى دارند . از بررسى آثارش برمىآيد كه آنها را مقارن يكديگر نوشته ولذا تعيين ترتيب تاريخي براي آنها ميسر نيست « 2 » . ونيز از مقدمه‌ى برخى از آثارش برمىآيد كه آنها را براي تدريس فرآهم آورده است « 3 » . از ميان آثار فلسفي أو ، ألواح عمادى ، پرتونامه ، كلمة التصوف وهياكل النور ، قرابت بسيارى دارند . جز اينكه ألواح عمادى اندكى مفصل است ودر آن به تأييد نظريات فلسفي با آيات قرآني ، توجه خاص شده ودر كلمة التصوف ، از جانب مصنف اهتمام خاصي به تعريف اصطلاحات اخلاق وتصوف شده است . در اين رسائل كه با بيانى روشن وخالى از قيل وقال نوشته شده ، ابتدأ مختصرى از منطق وطبيعيات وبعد مسائل مهم الهيات به صورتي منقح طرح شده است ، اللمحات ، خلاصه‌اى است از التلويحات . والمقاومات چنان كه خود گويد « 4 » ملحقاتى است بر التلويحات . والمشارع ، مفصل‌ترين كتاب فلسفي أو كه در آن بيش‌تر به بحث پرداخته ، به منزله‌ى شرحي است بر التلويحات . وتنها حكمة الاشراق است كه از لحاظ محتوى وزبان با ساير آثارش تفاوت دارد . در مورد اهميت اين كتاب خود سهروردى در بيش‌تر آثار فلسفي خود ، اشاراتى كرده است « 5 » وگفته‌ى شهرزورى ونيز نظر قطب الدين شيرازي « 6 » در مقدمه‌ى شرح حكمة الاشراق ،

--> ( 1 ) از آثار أو ، 20 كتاب ورساله در سه مجموعه به اهتمام دانشمندان برجسته هنرى كربن ودكتر سيد حسين نصر منتشر شده است . اين مجموعه‌ها در سال 1355 ه ش از طرف انجمن فلسفه‌ى إيران تجديد طبع شده‌اند . هياكل النور عربى يك بار در 1355 ه ش با حواشي يكى از فضلا وبار ديگر در 1376 ه ق به تصحيح دكتر محمد على أبو ريان در قاهره چاپ شده است . قسمت منطق التلويحات به تصحيح دكتر فياض در شمار انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است . ( 2 ) چنان كه خود در مقدمه‌ى حكمة الاشراق ( مجموعه‌ى دوم ، ص 10 ) اشاره كرده ودر اللمحات مكرر از التلويحات ودر بند 52 آن از حكمة الاشراق ياد كرده است ودر المقاومات والمشارع ( مجموعه‌ى أول ، ص ص 192 ، 194 ، 361 و . . . ) ودر كلمة التصوف ( بند 55 ) والألواح العمادية ( بند 98 ) از حكمة الاشراق چنان ياد كرده است كه گويا قبل از آنها تمام شده است . ( 3 ) چنان كه در مقدمه‌ى المشارع ( مجموعه‌ى أول ، ص 194 ) مىگويد اين كتاب بايد بعد از التلويحات وقبل از حكمة الاشراق خوانده شود . ( 4 ) مجموعه‌ى أول ، ص 124 ، مقدمه‌ى المقاومات . ( 5 ) از جمله : مجموعه‌ى أول ، ص ص 361 ، 401 ، 453 ، 484 ، 505 ؛ مجموعه‌ى دوم ، ص ص 258 ، 259 . ( 6 ) شرح حكمة الاشراق ، چاپ سنگى تهران ، ص ص 3 ، 4 ، 6 ، 7 ومجموعه‌ى دوم ، ص ص 7 - 8 نقل از شرح حكمة الاشراق شهرزورى .